MICHEL MARTENS glaskunstenaar; ontwerper van glasramen; glazenier

(Zuid-Wervik (Frankrijk), 24 maart 1921 - Brugge, 15 december 2006) was een belangrijk Vlaams-Belgische glaskunstenaar in de tweede helft van de 20e eeuw.

 

 

 

Michel Martens studeerde aan de normaalschool te Torhout en het Hoger Sint-Lucasinstituut te Gent. De glasraamtechniek maakte hij zich eigen door zelfstudie.

Tot 1945 was hij leraar aan het college van Komen. Op achttienjarige leeftijd koos hij voor de Belgische nationaliteit en stelde hij voor het eerst tentoon als kunstschilder.

Hij restaureerde en ontwierp glasramen in een vernieuwende en modernistische stijl voor tal van kerken en kloosters in België en in het buitenland.

Zijn eerste opdracht in 1947 voor de Zusters Vam Liefde in Wervik betekende het einde van zijn schilderliefde.

Vanaf dan werd glas zijn geliefkoosde medium.

 

Zijn werk evolueerde van kerkelijke kunst naar een eigen en hedendaagse benadering van de glas-in-lood kunst. Uit de inventaris van zijn werk blijkt dat hij voor bijna 7.000 vierkante meter glasramen heeft gemaakt.

Ophefmakend waren zijn ramen voor het Civitas Dei-paviljoen op de wereldtentoonstelling in Brussel (de glas-in-betonmuur "Zonnelied", nu in de kloosterkerk van de Arme Klaren in Oostende). Hij was ook betrokken bij de Ars Sacra-tentoonstelling in Leuven (1958), die de basis legde voor de vernieuwing van de sacrale kunst in België. Tot de hoogtepunten in zijn werk behoren de ramen voor de gerestaureerde romaanse kerk van het Waals-Brabantse Orp-le-Grand.

In 1968 nam Martens deel aan de tentoonstelling Hedendaagse Religieuze Kunst in Vlaanderen in Hasselt. In 1970 presenteerde hij voor het eerst zijn spiegelreliëfs, die in 1978 evolueerden tot zijn befaamde spiegelsculpturen. In 1979 stopte hij definitief met het vervaardigen van glas-in-lood, hij won met zijn sculpturen heel wat binnen- en buitenlandse prijzen (o.m. in 1978 de provinciale prijs voor beeldhouwkunst West-Vlaanderen) en spiegelsculpturen van hem zijn opgenomen in de collecties van musea in Londen (Victoria and Albert), Parijs (Louvre), New York en Japan (Sapporo). In 1980  stelde hij een innovatieve vorm van glasraam voor dat gekenmerkt is door een volledig isolerende, dubbele beglazing. Het glasraam is zowel met daglicht als met kunstlicht te bekijken en is zowel van binnen als buiten zichtbaar. Het is doorschijnend, reflecterend en weerspiegelend. In 1987-1989 maakte hij voor Flanders Expo Gent met deze techniek het grootst mogelijke haalbare glasraam. Het glasraam hangt in de inkomhal van Flanders Expo.

 

Michel Martens  kreeg een aantal belangrijke prijzen als glaskunstenaar zoals de cultuurprijs De Gouden Feniks in 1991 en de Henry Van de Velde Prijs voor Loopbaan in 1995.

De duizendpoot als zijnde lid van de Koninklijke Akademie voor Wetenschappen, Letteren en Schone Kunsten van België. Hij was ook lid van het CVKV.zette zich onder andere in voor de kunstambachten en de promotie ervan. Hij was medestichter van de World Crafts Center en voorzitter van het Belgische Crafts Center. Daarnaast leidde hij als voorzitter de Commissie Kunstambachten van het VIZO van 1992 tot 1995. Vanaf 1979 was hij ook lid van de Koninklijke Academie voor Wetenschappen, Letteren en Schone Kunsten van België. In 1989 werd Martens zelfs bestuurder van de klasse voor Schone Kunsten.

 

In 1999 werden zijn huis en zijn atelier in Sint-Andries als monument beschermd, met inbegrip van het archief, het meubilair en 126 kunstwerken.

Martens had verhoopt dat dit een permanent museum met kunst- en documentatiecentrum zou kunnen worden, maar na zijn dood bleek geen enkele overheidsinstantie of privévereniging bereid om de financiële last hiervan op zich te nemen. De bescherming werd op 21 december 2011 opgeheven en de gebouwen werden gesloopt.

 

Enkele belangrijke werken zijn:

Timpanen Sint-Andriesabdij Zevenkerken;

Ornamenten basiliek Koekelberg;

Glasramen parochiale kerk Zwevegem, Sint-Gommaruskerk te Lier, Sint-Guidokerk te Anderlecht, Onze-Lieve-Vrouwkerk te Kortrijk, Sint-Pieter- en Pauluskerk te Oostende, e.a.

Glasreflectieven:

"Hosannah." 1966.

"Roos." 1966.

"Haven voor Sheba." 1978.

"Doos in lood."

© Atelier Jespers - Erfprinslaan 149 Avenue du Prince Héritier -  Brussel 1200 Bruxelles

Contact : Jean-Francois Declercq +32 475 64 95 81- Elsa Sarfati +33 6 10 84 27 48  - jf@atelierjespers.com